Модерни трендови во третман на срцеви заболувања

Модерни трендови во третман на срцеви заболувања

Нашето срце просечно чука 100,000 пати дневно, односно околу 35,000 000 пати годишно. Оваа совршена моќна, мускулна пумпа, го остварува циклусот на стегање и опуштање  непрекинато благодарение на сопствениот автоматизам на создавање и спроведување на електричните  импулси и на специјалната структура на срцевите мускулни клетки.

Веќе сме запознаени со најчестите заболувања на срцето кои можат да го ослабат, како на пример запушувањето на срцевите крвни садови, покачениот крвен притисок, различните видови аритмии и блокови, болестите на срцевите залистоци, заболувања на срцевиот мускул, кардиомиопатиите и тн.. Сите тие, доколку не се лекуваат навремено, водат кон срцево затајување и затоа најефикасното лекување се состои во нивната превенција.

Но, како да се лекуваат веќе настаните срцеви проблеми? Кои се современите начини на лекување на срцевите болести? За дел од нив веќе сме сигурно добро запознаени, но до каде се последните достигнувања во оваа област?

Стеснувањата на срцевите садови се третираат инвазивно (со внесување на катетер во артерискиот систем) и поставување на стент (направа која личи на пружина и се поставува на местото кое e стеснето, а по претходно проширување под притисок), но доколку тоа е невозможно, на пример поради голем број на срцеви крвни садови се стеснети или пак стеснувањето е на критично место, пациентот се испраќа на кардихируршко лекување со бајпас премостување. Тоа значи дека наместо да се постави стент со кој  проширува стеснетиот крвен сад и се овозможува нормален проток, стеснувањето се премостува со тн графт, односно дел од  артериските или венските крвни садови на самиот пациент.  Важно е да се напомене, дека сами по себе стентот или бајпасот, не можат значајно да го сменат текот на болеста, односно таа може за краток период да се врати, доколку пациентот не го смени животниот стил и биде физички активен спрема неговата состојба. На тој начин може да се спречи влошувањето на инфламацијата која всушност довела до стеснувањето. Во суштина овие реваскуларизациони методи, треба да овозможат пациентот да ја надмине критичната фаза кога протокот бил компромитиран, за да потоа во стабилната фаза, со постојана умерена физичка активност, срцето да биде стимулирано и да постигне физиолошко зајакнување на циркулацијата и тоа не само на главните артерии туку и на малите (микро) садови кои со својата огромна варијабилност во резистенцијата се важни регулатори на протокот на крв.

Операција на залистоци. Залистоците се срцевите вентили кои со своето отварање и затворање овозможуват тоа ритмички да преоѓа од фазата на систола (контракција) во фазата на дијастола (релаксација) и притоа крвниот проток  да се движи во контролиран правец.

Причините за заболувањата на залистоците се различни, на пример вродени, како пролапсот на митралниот залисток (еден или двата од залистоците се прекумерно големи и во фаза на систола не се залепуваат целосно при што се случува враќање на дел од крвта наназад кон преткомората) или дволисниот аортен залисток (бикуспидна аортна валвула) каде заради целосно или нецелосно раздвојување на ливчињата залистокот не се отвара и/или не се затвора целосно.  Волуменско оптоварување на срцето кое доколку е значајно и трае доволно долго, доведува до срцево ослабнување. Најчести, кај повозрасната популација, аортниот залисток дегенерира поради прекумерно таложење на калциум кој делува како цемент на залистоците и го попречува целосното отварање и/или затворање.

Кога овие промени се максимално изразени неопходно е да се направи операција која се состои или во хируршко поправање или во замена на залистокот со метална или биопротеза.

Операцијата се изведува на класичен начин со отварање на градниот кош по должината на градната коска или пак, на тн минимално инвазивен начин со мал рез од страна на градниот кош со цел да се избегне поголема траума од хируршката интервенција и да се скрати периодот на операцијата.

За повозрасните пациенти со тешка стеноза на аортниот залисток, постои опција со поставување на вештачки залисток интервентно, се нарекува процедура ТАВИ и значи дека вешташката протеза се поставува преку катетер и без отварање на градниот кош. Претходно се прави прецизна селекција на пациентот во смисол колкави се калцифицирачките промени, димензијата на аортата односно параметри кои се одредуваат со помош на ехокардиографија и КТ на аортата за да може со правилна проценка да се намалат можностите за компликации од процедурата.

Интервенција на митралниот залисток (Trans catheter edge – to – edge repair, Mitra – clip), претставува интервенција која се изведува истотака без отварање на градниот кош, со перманентно поставување на метален клип (закачалка) преку венскиот систем кој овозможува повторно нормално затворање на залистокот. Со корекција на проблемот на валвулата (прекумерното враќање на крв во левата преткомора) се спречува волуменското оптоварување на срцето кое води кон негова слабост и потреба за хирурко поправање на порблемот. Со МитраКлип процедурата овој проблем се решава интервентно, без хируршка интервенција.

ЦРТ или кардијална ресинхронизација. Претставува вид на пејсмејкер со кој кај ослабеното срце кое истовремено има блок на левата гранка, со помош на електроди, се постигнува едновремена, синхрона контракција на асинхроните делови. Ова е всушност револуционерна терапија на ослабеното срце поради долготрајниот ефект на нарушената и некородинирана механика на срцето заради срцевиот блок кој довел до замор на срцето и негово попуштање. Со поставување на пејсмејкерот оваа грешка се поправа и доколку не е настаната неповратна повреда на срцето, истото значајно се подобрува.

LVAD (Left ventricular assist device), направа која и помага на левата комора која се наоѓа во терминална фаза на слабост и која слуѓи како мост до трансплантација на срцето, но последно време со технолошкото усовршување и како целна терапија.

Во конзервативниот медицински третман, вреди да се споменат и новите генерации на лекови за срцева слабост од неколку класи, новите генерации на антикоагулантни лекови и други видови специфична терапија (за хипертрофична кардиомиопатија, вродена болест која се карактеризира со задебелени ѕидови на левата комора), кои значително влијаат на текот на срцевата болест и  намалување на симптомите.

Може да се заклучи дека навремената дијагностика со достапните методи на кардиолошки испитувања и соодветна терапија значително влијаат на исходот на голем дел од срцевите заболувања.

Хипотиродизам и срце

Хипотиродизам и срце

Чувствувам тегоби во градите, брзо се заморувам… Одненадеж ми се појави покачен крвен притисок..Дали треба да ја проверам тироидната жлезда?

Тироидеата е жлезда која го регулира целокупниот метаболизам на телото и промените во нејзината функција предизвикуваат специфични и неспецифични симтоми. Многу често се случува нејзината намалена или засилена функција да влијаат на срцето и кардиоваскуларниот систем (покрај останатите органи) и оттаму мноштво од симптомите се кардиолошки, па неретко дијагнозата на тиродните заболувања започнува со кардиваскуларна презентација.

Намалената функција на тироидеата – хипотироидизам како и субклиничката форма, се смета дека засегаат околу 10% од популацијата. Тироидните хормони имат важна улога во срцевата функција и васкуларната физиологија и поради тоа хипотиреозата предизвикува сериозни кардиоваскуларни промени, затоа во последно време од голем интерес е влијанието на субклиничката хипотиреоза врз срцето и крвните садови.

За хипотиреоза зборуваме кога имаме јасна слика за намалена функција која покрај типичните симптоми (замор, намалена концентрација, поспаност, пораст на телесната тежина, сува кожа, косопаст, пореметен менструален циклус итн) како и покачен тиреостимулаторен хормон ТСХ над горната граница, а намален слободен тироксин или ФТ4. Субклиничката форма пак, ја карактеризира уредна концентрација на ФТ4 со благо покачен ТСХ.

Кои се кардиоваскуларните и метаболните последици на хипотиреозата

Тироидните хормони дејствуваат на срцето и крвните садови преку одредени рецептори (ТРХ) кои потоа пренесуваат информација во срцевите или клетките на крвните садови и оттаму, намалената концентрација има како последица намалена еластичност и растегливост на левата комора и намален ударен волумен, намалена продукција на азотен моноксид кој е моќен вазодилататор па оттаму зголемена крутост на крвните садови и зголемен периферен отпор. Во целина, кардиоваскуларниот систем станува нееластичен, тром, зголемен е периферниот отпор, покaчeн е крвниот притисoк и доколку целата состојба остане нетретирана, можен е развој на срцева слабост.

Но, тироидните хормони истотака влијаат на синтезата на ренин-ангиотензин-алдостерон системот, поради што на уште еден начин е предизвикан пораст на дијастолниот крвен притисок и појава на дијастолен покачен крвен притисок.Hypothyroidism is a commonly encountered clinical condition with variable prevalence. It has profound effects on cardiac function that can impact cardiac contractility, vascular resistance, blood pressure, and heart rhythm. With this review, we aim to describe the effects of hypothyroidism and subclinical hypothyroidism on the heart. Additionally, we attempt to briefly describe how hypothyroid treatment affects cardiovascular parameters.

Недостигот на тиродините хормони резултира со намалена срцева фреквенција, поради намалена стимулација на рецеторите во срцевиот спроводен систем.

Изразената хипотиреоза може да се манифестира и со излив на течност во срцевата ќеса.

Хипотиреозата влијае на метаболизмот на мастите, намалена експресија на ЛДЛ рецепторите во црниот дроб и намалена активност на ензимите кои ги разложуваат мастите, па се јавува пораст на ЛДЛ (лошиот) холестерол. Истотака, се забележува пораст на маркерите на инфламација, Ц реактивниот протеин ЦРП и хомоцистеин како и појава на инсулинска резистенција, сето тоа води кон забрзана атероматоза на крвните садови и нивно стареење.

Кои се кардиоваскуларните проблеми при хипотиреоза?

Врз основа на гореспоменатите патофизиолошки механизми, пациентите се жалат на замор, покачен крвен притисок, поретко на прескоци во работата на срцето, а при дијагностичките постапки може да се утврдат абнормалност во метаболизмот на маснотиите, гликемијата, инфламаторните маркери како и знаци за атероматоза.

Лекување

Навременото лекување на основното заболување има одлична прогноза. Во секој случај, функцијата на тироидеата треба да се интерпретира внимателно, особено кај возрасни лица каде граничната или благо покачената вредност на ТСХ, треба да се процени не само лабортаориски туку и клинички пред да се започне со терапија.

Срцев удар, дали навистина може да се спречи?

Срцев удар, дали навистина може да се спречи?

Чувствувам отежнато дишење кога се движам… Ме разбуди болка во градите…

Дали навистина можеме да го спречиме срцевиот удар?

Срцевиот удар е најчеста причина за смртност во споредба со останатите срцеви заболувања, но и во однос на останатите болести воопшто. Притоа, машкиот пол е доминатно засегнат за да женскот пол веќе околу 60г возраст се  изедначува во тој тренд.

Честопати кога ќе слушнеме дека некому му се случил срцев удар или тој бил дури и фатален, се прашуваме дали тоа било неизбежно и едноставно морало да се случи. Но, потоа, многу често дознаваме дека засегнатиот имал одредени вродени или стекнати предиспозиции кои иако латентни, невоочливи, како да чекале момент да дојдат на светло.

Болката во градите може да се јави од различни причини: од срцето, односно коронарните артреии, од аортата, плеврата, од белите дробови, од хранопроводот, но и од коските и зглобовите на градниот кош.

Општо е познато дека срцевиот удар се случува како резултат на целосно зачепување на една или повеќе од срцевите артерии, коронарки и притоа тоа зачепување може да настане нагло, во претходно навидум здрава, нестенотична артерија или пак во артерија во која процесот на стеснувањето се одвивал постепено, во подолг временски период. Делот од срцевиот мускул, кој останал без крвоток, доколку не се реагира наверемно,претпува усхемија и потоа изумира, што всушност значи инфаркт.  Овој процес на стеснување на срцевите артерии се нарекува атероматоза и кога се јавува во помлада возраст (40год за мажи или 50 год за жени) зборуваме за предвремена атероматоза, односно забрзано стареење на крвните садови.

Причини кои доведуваат до забрзано стареење на крвните садови се генетски, но и нашиот начин на живеење кој може да ни донесе покачен крвен притисок, покачени маснотии, скриена или манифестна шеќерна болест, пушењето, седентарниот начин на живеење, хроничниот стрес…Сите тие можат редвремно да ги остарат крвните садови.

Но, постојат одредени вродени аномалии како аневризматски проширувања на крвните садови, анатомски аномалии, зголемена тромбогеност на крвта кои можат да го блокираат протокот во  крвните садови.

За да можеме да го пресметаме индивидуалниот ризик од срцев удар, обично користиме еуроскоре калкулатор (формулиран од европското здружение за кардиологија) кој ги зема предвид различните фактори (пол, возраст, генетски предиспозиции, покачен крвен притисок, холестерол, гликемија, претходен срцев настан) и со него утврдуваме колкави се ризиците од таков настан во следните 10 години.

На пример маж на 45г возраст, пушач, кој има покачен крвен притисок веќе треба да биде подложен на  основните кардиолошки испитувања како екг, ехокардиографија и корорнарен стрес тест.

Од друга страна, пациентот со одредени ризик фактори, кој веќе се жали на болка во градите особено при напор, не алармира дека треба детално и темелно да ја иследуваме таа градна болка се додека не се докаже нејзината причина.

Кардиолошкиот преглед, особено коронарниот стрес тест ни служат како драгоцена алатка за тестирање на крвните садови на срцето. Со екг и ултразвук на срцето ја прецизираме состојбата на срцевиот мускул и останатите структури, тие се и еден вид меморија (огледало) за претходни збиднувања, на пр, дали пациентот имал покачен крвен притисок, прележал воспаление на срцевиот мускул, дали има вродени аномалии на залистоците итн.. Со стрес тестот  го цениме капацитетот на срцевиот мускул да изврши работа во  услови на зададен напор и еластичноста на срцевите артерии во текот на тој напор и непосредно со него.

Стрес тест може да се изведе на подвижна трака или на ерговелосипед при што потребно е да се постигнат 85% од максимално предвидениот напор изразен во метаболни еквиваленти или вати. Во последно време стрес тестот се комбинира со стрес ехокардиографија со што се зголемува прецизноста во дијагностицирање на коронарна болест, но и други заболувања на срцевиот мускул и структури.

Во тој смисол, оправдана е изреката Миокардот е време бидејќи навременото откривање на проблем во циркулацијата го чува срцевиот мускул здрав, неоштетен.

Ординацијата на др Маја Шушлевска има долгогодишно искуство  во навремено и прецизно дијагостицирање на коронарна болест на срцето користејќи современи, напредни техники во кардиологијата, ехокардиографијата и стрес тест на пoдвижна трака.

Преку услугата kardiopuls.mk пациентите можат да ги закажат неопходните кардиолошки испитувања и да добијат дополнителни информации.

 

 

 

 

Атеросклероза на срцевите коронарни садови

Атеросклероза на срцевите коронарни садови

Атеросклероза на срцевите коронарни садови и срцев удар, како да се препознае и дијагностицира?
Кога треба да направиме стрес тест?

Стеснување на крвните садови на срцето и нивното запушување се едни од најчестите заболувања во денешно време и се причина за срцева слабост или смрт.

Но, дали може навремено да се препознаат симптмите и да се дијагностицира стеснувањето на крвните садови кај општата популација и особено кај ризичните групи на пациенти?

Во современата кардиологија се користи алатка со која се пресметува индивидуалниот ризик од срцев удар, а се нарекува еуроскоре калкулатор (формулиран од европското здружение за кардиологија) кој ги зема предвид различните фактори (пол, возраст, генетски предиспозиции, покачен крвен притисок, холестерол, гликемија, претходен срцев настан). Со него утврдуваме колкави се ризиците од таков настан во следните 10 години.

Драгоцена е улогата на стандардните методи на кардиолошка евалуација ЕКГ и ехокардиографија со помош на кои се проценува состојбата на срцевиот мускул, се анализира неговата функција, како и на дополнителните структури, залистоци, срцевата ќеса перикардиум, како и големите крвни садови. Но, овие методи дополнително стануваат попрецизни со примена на коронарниот стрес тест со кој го цениме капацитетот на срцевиот мускул да изврши работа во  услови на зададен напор и еластичноста на срцевите артерии во текот на тој напор и непосредно по него.

Стрес тест може да се изведе на подвижна трака или на ерговелосипед при што потребно е да се постигнат 85% од максимално предвидениот напор изразен во метаболни еквиваленти или вати. Во последно време стрес тестот се комбинира со стрес ехокардиографија со што се зголемува прецизноста во дијагностицирање на коронарна болест, но и други заболувања на срцевиот мускул и структури.

Пoкачен крвен притисок – Хипертензија

АБПМ Холтер за мерење на крвниот притисок

Овој Холтер е најпрецизниот метод за потврдување на дијагнозата за покачен крвен притисок и со неговата примена се намалува непотребното лекување на оние луѓе кои немат покачен крвен притисок во суштина.  Истотака, покажано е дека тој е супериорна метода за да се предвидат компликации од истиот.

Кога е потребно амбулаторно мерење на крвниот притисок?

  • Гранична хипертензија
  • Варијабилен притисок
  • Кога се сомневаме на Бел мантил хипертензија
  • Резистентна (отпорна на терапија) хипертензија
  • Хипертензија во бременост
  • Хипертензија кај постари лица
  • хипотензија при станување
  • Како водич во лекувањето на хипертензијата
  • Како прогностичка алатка за кардиоваскуларни компликации